Rekabet Hukuku Nedir?

Rekabet hukuku, serbest piyasa ekonomisinin korunmasını sağlayan, tüketicilerin haklarını koruyan ve şirketlerin rekabete aykırı davranışlarını düzenleyen hukuktur. Amacı, işletmelerin rekabeti engelleyici, bozucu veya kısıtlayıcı eylemlerden kaçınmasını sağlamak ve tüketicilerin adil fiyatlarla kaliteli mal ve hizmet almasını garanti altına almaktır. Türkiye’de rekabet hukuku, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ile düzenlenmiştir.

Rekabet Kurumu Nedir?

Rekabet Kurumu, piyasalardaki rekabet ihlallerini denetleyen ve şirketlerin kanuna aykırı fiillerine yaptırımlar uygulayan bağımsız bir idari otoritedir. Kurum, piyasadaki tekelleşmeyi önlemek, şirket birleşme ve devralmalarını incelemek, kartel oluşumlarını engellemek ve rekabet ihlallerini ortadan kaldırarak rekabetin korunmasını sağlar.

4054 Sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun Kapsamında Rekabet İhlalleri ve Uyuşmazlıklar

Rekabet hukukunda en sık karşılaşılan hukuki problemler şunlardır:

1. Hakim Durumun Kötüye Kullanılması (Madde 6)
   • 4054 Sayılı kanun madde 6 “Bir veya birden fazla teşebbüsün ülkenin bütününde ya da bir bölümünde bir mal veya hizmet piyasasındaki hakim durumunu tek başına yahut başkaları ile yapacağı anlaşmalar ya da birlikte davranışlar ile kötüye kullanması hukuka aykırı ve yasaktır.” hükmüyle hakim durumun kötüye kullanılmasını yasaklamıştır.  
2. Kartel ve Rekabeti Kısıtlayıcı Anlaşmalar (Madde 4)
   • 4054 sayılı kanun madde 4 “ Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır.” hükmüyle rekabeti kısıtlayıcı anlaşmaları yasaklamıştır.
3. Birleşme ve Devralmalar (Madde 7)
   • 4054 sayılı kanun madde 7 “Bir ya da birden fazla teşebbüsün başta hâkim durum yaratılması ya da mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde birleşmeleri veya herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün mal varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları, miras yoluyla iktisap durumu hariç olmak üzere, devralması hukuka aykırı ve yasaktır.” hükmüyle rekabet hukukuna aykırı birleşme ve devralmaları yasaklamıştır.

Uyuşmazlıkların Çözümü İçin Hukuki Yollar

• Rekabet Kurumu’na Şikâyet: 4054 sayılı kanun uyarınca aynı kanunun 4,6 veya 7. Maddelerinin ihlal edildiğini düşünen gerçek veya tüzel kişiler, ihlalin tespiti için Kurum’a şikâyette bulunabilir. Kurum, şikâyeti değerlendirerek soruşturma başlatabilir. Ayrıca kurum resen de ihlalleri tespit ederek soruşturma başlatabilir.
• İdari Yargıya Başvuru: Rekabet Kurumu tarafından verilen idari para cezalarına veya kurumun idari işlemlerine karşı Ankara İdare Mahkemeleri’nde dava açılabilir.
• Özel Hukuk Davaları: Rekabet ihlalinden zarar gören kişiler veya şirketler, haksız rekabetin tespiti, önlenmesi, durdurulması ve zararlarının tazmini için dava açabilirler.

Uzman Avukatın Önemi

Rekabet hukuku, hem idare hukukunu hem de özel hukuku ilgilendiren teknik bir alandır. Bu nedenle, uzman bir avukat şu konularda kritik rol oynar:

• Rekabet Kurumu’na yapılacak idari başvuruların ayrıntılı bir şekilde hazırlanması ve kişilerin veya şirketlerin etkili bir şekilde savunulması
• Şirket birleşme ve devralmalarında sürecin hukuka uygun bir şekilde yürütülmesi
• Rekabet hukukundan kaynaklı soruşturmalarda kişilerin veya şirketlerin idareye karşı savunmalarının yapılması ve idari para cezalarına karşı hukuki önlemlerin alınması
• Rekabet ihlali nedeniyle haksız rekabetin tespiti, önlenmesi, durdurulması ve zararlarının tazmini için dava açılması

Sonuç olarak, rekabet hukuku piyasanın adil ve rekabetçi kalmasını sağlayan önemli bir hukuk dalıdır. Hukuki süreçlerin doğru yürütülmesi için uzman bir avukatın desteği, şirketler ve bireyler için büyük önem taşımaktadır.